Ustawa z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim [uchylona]

Sierpień 10, 2017

Ustwa o kredycie konsumenckim 2001

Ustawa z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim [uchylona 18.12.2011]

 

Ustawa z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim utraciła moc z dniem 18.12.2011r.
(ustawa uchylająca Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715)

 

Przywołuję treść uchylonej ustawy z dwóch powodów:

 

[1] Chcę pokazać w jaki sposób zmieniały się najistotniejsze kwestie dotyczące kredytów

[2] Zapisy ustawy o kredycie konsumenckim z 20.07.2001r. nadal mają zastosowanie dla umów zawartych przed dniem 18.12.2011r.

 

W myśl ustawy z 2001r. umowę o kredyt konsumencki stanowiły w szczególności:

  1. umowa pożyczki
  2. umowa kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego
  3. umowa o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego
  4. umowa, na mocy której świadczenie pieniężne konsumenta ma zostać spełnione później niż świadczenie kredytodawcy
  5. umowa, na mocy której kredytodawca zobowiązany jest do zaciągnięcia zobowiązania wobec osoby trzeciej, a konsument do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia  [art. 2, pkt 2].

 

W kształcie obowiązującym od 20.02.2006 r. z zapisów ustawy  zostały wyłączone kredyty w wysokości powyżej 80.000 zł  oraz te, na mocy których konsument nie był zobowiązany do zapłaty oprocentowania ani innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu konsumenckiego (początkowo wyłączeniu podlegały również kredyty poniżej kwoty 500zł  oraz  te z terminem spłaty do trzech miesięcy). [art. 3 , pkt 1]

 

20.02.2006r weszły w życie trzy istotne zmiany

Wprowadzone zostały Ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw [Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1316]:

 

[1] uchylenie w art.3 w ust.2 punktów 3 oraz 3a dotyczących wyłączenia spod działania ustawy o kredycie konsumenckim kredytów hipotecznych, co spowodowało objęciem kredytów zabezpieczonych hipoteką na nieruchomości przepisami niniejszej ustawy

 

[2] ustalenie maksymalnej wysokości opłat, prowizji oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki na poziomie 5% [art. 7a]

 

[3] wprowadzenie pojęcia odsetek maksymalnych

 

Nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim, która weszła w życie z dniem 20.02.2006r. zapoczątkowała również istotne zmiany dotyczące zakresu informacji, jakie otrzymuje konsument zawierający umowę o kredyt hipoteczny.

 

Obowiązek Informacyjny

Z dniem 20.02.2006r. obowiązkiem informacyjnym w treści umów kredytowych zostały objęte zarówno kredyty gotówkowe, jak i kredyty hipoteczne w kwocie mniejszej lub równej 80.000,- zł, a w szczególności dotyczyło to:

  • informacji o całkowitym koszcie kredytu i rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania
  • sposobie zabezpieczenia oraz opłat należnych kredytodawcy z tego tytułu
  • informacji o pozostałych kosztach, do których zapłaty zobowiązany jest konsument w związku z zawartą umową
  • informacji o łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji, do których zapłaty zobowiązany jest konsument
  • informacji o uprawnieniu i skutkach przedterminowej spłaty kredytu
  • informacji o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odstąpienia od umowy [art. 4, pkt 2].

 

Z życia doradcy kredytowego … 

Początkowo, po objęciu w 2006 roku kredytów hipotecznych ustawą o kredycie konsumenckim nie było w bankach (a przynajmniej w banku, w którym pracowałam) narzędzi pozwalających na automatyczne przeliczanie kosztów, a przygotowanie umów kredytowych tylko częściowo było zautomatyzowane.

Poniżej przykład rozwiązań stosowanych przez doradców kredytowych oraz Zespół Administrowania Kredytami w Kredyt Banku SA w 2006 roku w celu obliczenia danych do umowy kredytu mieszkaniowego, będącego jednocześnie kredytem konsumenckim:

  • arkusz pomocniczy KRK do rozpisania kosztów kredytu konsumenckiego
  • kalkulator krk kredyt konsumencki do wyliczenia RRSO i sumy odsetek

Tak wyliczone dane były przenoszone do treści umowy kredytowej.

 

Poniższe wyliczenia dotyczą pierwszej umowy kredytu mieszkaniowego na zakup lokalu mieszkalnego podpisanej w I Oddziale Kredyt Banku SA w Poznaniu zgodnie z wymogami ustawy o kredycie konsumenckim:

  • umowa z dnia 01.03.2006r
  • kwota kredytu 60.000zł
  • waluta indeksacji CHF
  • okres kredytowania 30 lat
  • raty równe

Ustwa o kredycie konsumenckim 2001

Ustwa o kredycie konsumenckim 2001

 

RRSO

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania uwzględnia okres kredytowania, nominalną roczną stopę procentową, formułę spłaty kredytu, wysokość prowizji i opłat (jednorazowych i cyklicznych), w tym opłat  związanych z  ustanowieniem zabezpieczeń oraz ich udział w kwocie kredytu.

 

Celem jej wprowadzenia było:

  • umożliwienie konsumentom łatwego porównania rzeczywistego oprocentowania kredytów (RRSO)
  • ujednolicenie sposobu naliczania kosztów kredytu
  • poinformowanie klienta o łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji
  • rozwiązanie problemu ukrytych kosztów tzw. nieoprocentowanych kredytów

[K.Waliszewski, 2010, s221]

 

Najważniejsze zapisy ustawy o kredycie konsumenckim
z 2001r. (zmiany 2003, 2004, 2006r):

[1] Koszty początkowe  kredytu  (art. 7a)

Zgodnie z art. 7a (obowiązującym od 20.02.2006r.) łączna kwota wszystkich opłat, prowizji oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki, z wyłączeniem udokumentowanych lub wynikających z innych przepisów prawa kosztów zabezpieczeń i ubezpieczeń nie mogła przekroczyć 5% kwoty udzielonego kredytu konsumenckiego.
Uchylenie w 2011 r. ustawy spowodowało zniesienie tego ograniczenia.

[2] Waluta spłaty kredytu

Zapis obowiązuje od 26.08.2011r. i daje prawo kredytobiorcy do spłaty kredytu denominowanego lub indeksowanego bezpośrednio w tej walucie bez dodatkowych kosztów z prawem nabywania waluty od dowolnego podmiotu [art. 7b – dodany ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984] .

[3] Wcześniejsza spłata kredytu

Zapis obowiązujący od 28.09.2003r. to prawo do wcześniejszej spłaty kredytu bez prowizji [art.8 , pkt 3], tym samym również dla kredytów hipotecznych w kwocie do 80.000 zł  banki nie mogły zastrzec prowizji za wcześniejszą spłatę .
Uchylenie ustawy zniosło ograniczenie w zakresie prowizji za wcześniejszą spłatę dla umów zawieranych począwszy od  18.12.2011r.

[4] Odstąpienie od umowy

Ważny zapis w kształcie obowiązującym od 28.09.2003r. – w myśl art. 11 ustawy z 2001r. konsument miał prawo bez podania przyczyny odstąpić od umowy o kredyt konsumencki w terminie 10 dni od dnia zawarcia umowy, a kredytodawca był zobowiązany do zwrotu kosztu udzielanego kredytu (z wyłączeniem opłaty przygotowawczej oraz kosztów ustanowienia zabezpieczenia). Kredytobiorca w przypadku odstąpienia od umowy za czas korzystania z kredytu nie był zobowiązany do zapłaty oprocentowania.

Ustawa o kredycie konsumenckim z 2011r. wprowadziła w tym zakresie korzystną zmianę w postaci wydłużenia terminu odstąpienia  do 14 dni, ale jednocześnie nałożyła obowiązek zapłaty przez konsumenta odsetek za czas korzystania z kredytu. Ograniczenie zapisów ustawy z 2011r. (do art. 22,23,29,35,35a,46) w stosunku do  umów o kredyt zabezpieczony hipoteką oraz pożyczki zabezpieczonej hipoteką skutkowało również tym iż kredytobiorca utracił prawo do odstąpienia od umowy o kredyt hipoteczny lub pożyczkę hipoteczną. Ustawa o kredycie hipotecznym, która weszła w życie 22.07.2017 roku przywróciła prawo do odstąpienia od umowy zabezpieczonej hipoteką.

[5] Odsetki maksymalne – USTAWA ANTYLICHWIARSKA

Wchodząca w życie 20.02.2006r. Ustawa z dnia 7 lipca 2005r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny – oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadziła w art.359 KC pojęcie odsetek maksymalnych określając ich wysokość jako czterokrotność wysokości kredytu lombardowego NBP.
Zmiana ta objęła wszystkie umowy kredytowe.

Ustwa o kredycie konsumenckim 2001

 

W momencie wejścia przepisów w życie wysokość odsetek maksymalnych wynosiła 23%, by potem wzrosnąć w 2008 roku do najwyższego poziomu 30%, a następnie w konsekwencji spadku stóp procentowych osiągnąć poziom 10%.

Zmiany w wysokości odsetek maksymalnych prezentuje poniższa tabela:

Ustwa o kredycie konsumenckim 2001

Wprowadzenie odsetek maksymalnych miało jeden niekorzystny dla kredytobiorcy skutek, zarówno w stosunku do kredytów zabezpieczonych hipoteką jak i gotówkowych. Dotyczy to sytuacji dochodzenia roszczeń i wystawienia tytułu egzekucyjnego. Przed wprowadzeniem pojęcia odsetek maksymalnych od kwoty wierzytelności dochodzonej na podstawie tytułu wykonawczego (tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności) naliczano odsetki ustawowe (w 2006r. odsetki ustawowe wynosiły 11,5%,a maksymalne 22-23%). Po zmianie również od wierzytelności dochodzonej w drodze postępowania egzekucyjnego nalicza się odsetki maksymalne.

 

Przeczytaj też Ustawa z dnia 12 maja 2011 o kredycie konsumenckim

 

 

Źródła:

  1. Ustawa z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim [Dz.U.2001 nr 100 poz.1081], uchylona
  2. Ustawa z dnia 12 maja 2011r o kredycie konsumenckim, [Dz.U. 2011 nr 126 poz. 715]
  3. Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw [Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1316]
  4. Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984]
  5. Waliszewski K., 2010, Pośrednictwo kredytowe w Polsce, CEDEWU.PL


 

Powyższy tekst stanowi skróconą wersję fragmentu pracy podyplomowej „Kredyt hipoteczny na rynku detalicznym na tle doradztwa finansowego”, złożonej  na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu w ramach studiów podyplomowych „Bankowość i doradztwo finansowe”, obronionej dnia 22.10.2016r.


 

Copyright @Bożena Myszczyszyn, Ekspert Finansowy i Kredytowy, EKSPERTKA.PL

Wszelkie prawa zastrzeżone.